Ne işe yarar (iş diliyle)
Operasyonel işlerde asıl soru “yapıldı mı” değil, “yapıldığını kanıtlayabiliyor muyuz”. Bu yetenek her kritik adımı bir fotoğrafa, bir işe ve bir zamana bağlar; ve bu kayıtları silinemez yapar — uygulama bile geçmişe dönüp bir kaydı değiştiremez. Müşteriye/denetçiye verilen söz güçlüdür: “kayıt bir kez girildikten sonra kimse — biz dahil — fark edilmeden değiştiremez.” Uyum, kalite ve müşteri güveni gereken her operasyonda değerlidir.
Hangi müşteri/projelerde işe yarar
- Saha işinin kanıtlanması gereken sektörler (iskele, bakım, montaj, denetim, temizlik, güvenlik).
- Kalite/uyum kaydı tutan süreçler (ISG formu, kontrol listesi, teslim tutanağı).
- “İşlem geçmişi sonradan değiştirilmemeli” diyen her sistem (finansal iz, onay geçmişi).
Nasıl çalışır (kısa, sade)
Her fotoğraf başıboş bir galeriye değil, belirli bir işe + adıma + tarihe bağlı olarak saklanır. Denetim kaydı (kim, ne zaman, ne yaptı) yalnızca eklenir — üstüne yazılamaz, silinemez. Bu kural veritabanının kendisinde zorlanır (uygulama katmanında “yazmayalım” demek yetmez). Müşteriye giden maillerdeki fotoğraflar oturum gerektirmeden, imzalı ve süreli bir bağlantıyla gösterilir — bağlantı tahmin edilemez, belli süre sonra geçersizleşir.
Olgunluk
canlida-kanitlanmis — Mod ERP’de üretimde; silme trigger’ları gerçek kayıtlarda tetiklendi (bir çalışan kaydını silme denemesi, ona bağlı iz kaydı yüzünden veritabanı tarafından reddedildi). Blok-zincirle dışarı çıpalama (Merkle kökü + müşteri maili tanıklığı) tasarlandı, henüz uygulanmadı.
Teknik (geliştiriciler için)
mod-erp · photos ve audit_log üzerinde UPDATE/DELETE/TRUNCATE reddeden BEFORE trigger’ları
(append-only, “T4”). Foto çekilme zamanı gelecekte olamaz (CHECK). Her foto job + step + timestamp’e
FK’li (“K8” — başıboş galeri yok). Denetim çift kimlik taşır: temsil (impersonation) sırasında hem hedef
hem gerçekte tıklayan yazılır. Müşteri maili fotoğrafları: HMAC imzalı p/:no?e=<exp>&s=<sig> uç noktası
(@Acik(), sabit-zaman karşılaştırma, 90 gün). Sınır: mekanizma kaydın DEĞİŞTİRİLMEDİĞİNİ ispatlar,
DOĞRU olduğunu değil (yanlış fotoğraf tiklenebilir; mühür o yalanı sadakatle korur). Superuser’a karşı
tam koruma için dış çıpalama (OpenTimestamps / RFC 3161) planlı.